Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), cep telefonu alımlarında kullanılan tüketici kredileri ile kredi kartlarının asgari ödeme tutarlarını ilgilendiren yeni kararlarını açıkladı. Yeni düzenlemeyle birlikte sıfır ve yenilenmiş cep telefonlarında kredi vadesi, cihazın satış fiyatına göre yeniden belirlenirken, kredi kartlarında yüzde 40’lık asgari ödeme oranının uygulanacağı limit eşiği de değiştirildi. Daha önce 50 bin TL olarak uygulanan sınır 100 bin TL’ye yükseltildi.
Yeni kararlar özellikle yüksek fiyatlı akıllı telefon satın almayı planlayan tüketiciler açısından önem taşıyor. BDDK’nın düzenlemesiyle birlikte belirli fiyat seviyesinin üzerindeki sıfır telefonlarda tüketici kredisi kullanıldığında azami 3 ay vade uygulanacak. Yenilenmiş telefonlarda ise daha yüksek bir fiyat sınırı belirlendiği için 50 bin TL’ye kadar olan cihazlarda 12 aya kadar kredi vadesinden yararlanılabilecek.
Cep telefonu alışverişlerinde kredi kartı kullanımına ilişkin mevcut taksitlendirme kuralları ise genel olarak korunuyor. Yenilenmiş ürün niteliğindeki cep telefonları için ise kredi kartıyla yapılan alışverişlerde 12 aya kadar taksit uygulanabilmesinin önü açık tutuluyor. Bunun yanında yeni düzenleme, kredi kartı kullanıcılarının her ay ödemesi gereken asgari tutarın hesaplanmasında kullanılan limit eşiğini de önemli ölçüde değiştiriyor.
| Düzenleme | Önceki uygulama | Yeni uygulama |
|---|---|---|
| Sıfır telefon kredi vadesi | Fiyat sınırına bağlı | 40.000 TL’ye kadar 12 ay |
| 40.000 TL üzeri sıfır telefon | — | Azami 3 ay |
| Yenilenmiş telefon kredi vadesi | Fiyat sınırına bağlı | 50.000 TL’ye kadar 12 ay |
| 50.000 TL üzeri yenilenmiş telefon | — | Azami 3 ay |
| Kredi kartı asgari ödeme limit eşiği | 50.000 TL | 100.000 TL |
| 100.000 TL ve altı kartlar | %20 | %20 |
| 100.000 TL üzeri kartlar | %40 | %40 |
Sıfır ve Yenilenmiş Telefonlarda Kredi Vadesi Nasıl Olacak?
BDDK’nın 11582 sayılı kararı kapsamında cep telefonu alımlarında kullanılan tüketici kredilerinin vade süreleri, telefonun fiyatına göre farklılaştırıldı. Buna göre 40 bin TL ve altında satış fiyatına sahip sıfır cep telefonları için tüketici kredisi vadesi azami 12 ay olarak uygulanacak.
Telefonun fiyatı 40 bin TL’nin üzerine çıktığında ise kredi vadesi önemli ölçüde kısalacak. 40 bin TL’nin üzerindeki sıfır cep telefonlarında azami kredi vadesi 3 ay olacak. Bu nedenle özellikle orta ve üst segment akıllı telefon satın almak isteyen tüketicilerin kredi kullanırken aylık ödeme tutarını daha dikkatli hesaplaması gerekecek.
Örneğin fiyatı 35 bin TL olan bir sıfır telefon için kullanılan tüketici kredisinde azami vade 12 ay olabilirken, 60 bin TL değerindeki bir sıfır telefonda azami vade 3 ayla sınırlandırılacak. Buradaki temel kriter telefonun sıfır veya yenilenmiş olması ve ilgili fiyat sınırının altında ya da üzerinde bulunması.
Yenilenmiş cep telefonları için ise farklı bir eşik belirlendi. BDDK’nın düzenlemesine göre fiyatı 50 bin TL ve altında olan yenilenmiş telefonlarda tüketici kredisi için azami 12 ay vade uygulanabilecek. 50 bin TL’nin üzerindeki yenilenmiş cihazlarda ise azami vade 3 ay olacak.
| Telefon türü | Telefon fiyatı | Tüketici kredisi azami vadesi |
|---|---|---|
| Sıfır telefon | 40.000 TL ve altı | 12 ay |
| Sıfır telefon | 40.000 TL üzeri | 3 ay |
| Yenilenmiş telefon | 50.000 TL ve altı | 12 ay |
| Yenilenmiş telefon | 50.000 TL üzeri | 3 ay |
Yenilenmiş telefonlar açısından dikkat edilmesi gereken bir başka nokta da satışın hangi işletmeden yapıldığı. Düzenlemeden yararlanabilmesi için yenilenmiş ürün niteliğindeki telefonun, ilgili mevzuata uygun şekilde yenileme merkezi veya yetkili satıcı unvanına sahip işletmeler tarafından satılması gerekiyor. Dolayısıyla her ikinci el telefon, otomatik olarak BDDK düzenlemesindeki yenilenmiş ürün kapsamına girmiyor.
Kredi kartıyla cep telefonu satın almak isteyen tüketiciler açısından da önemli bir ayrıntı bulunuyor. Yenilenmiş ürün niteliğinde olmayan cep telefonlarının kredi kartıyla alımında taksitlendirme yasağı devam ediyor. Buna karşılık yenilenmiş ürün niteliğindeki cep telefonu alımlarında kredi kartıyla taksitlendirme imkanı korunuyor ve taksit süresi, telefonun fiyatına bağlı bir sınır olmaksızın 12 aya kadar uygulanabiliyor.
BDDK’nın bir diğer kararı ise doğrudan kredi kartı kullanıcılarını ilgilendiriyor. 11581 sayılı karar ile kredi kartlarında asgari ödeme oranının belirlenmesinde kullanılan limit eşiği 50 bin TL’den 100 bin TL’ye çıkarıldı. Böylece 100 bin TL ve altında limite sahip kredi kartları ile 100 bin TL’nin üzerinde limite sahip kartlar arasındaki asgari ödeme hesabında kullanılan sınır değişmiş oldu.
Yeni düzenlemeye göre kredi kartı limiti 100 bin TL ve altında olan kartlarda, dönem borcunun en az yüzde 20’sinin ödenmesi gerekiyor. 100 bin TL’nin üzerindeki kredi kartlarında ise asgari ödeme tutarı dönem borcunun yüzde 40’ı olarak hesaplanıyor.
Örneğin dönem borcu 30 bin TL olan ve limiti 100 bin TL’nin altında bulunan bir kredi kartında asgari ödeme tutarı yüzde 20 üzerinden hesaplandığında 6 bin TL oluyor. Limiti 100 bin TL’nin üzerinde olan başka bir kartta aynı 30 bin TL dönem borcu bulunuyorsa yüzde 40 oranı nedeniyle asgari ödeme tutarı 12 bin TL’ye çıkıyor.
| Kredi kartı limiti | Asgari ödeme oranı |
|---|---|
| 100.000 TL ve altı | %20 |
| 100.000 TL üzeri | %40 |
Burada dikkat edilmesi gereken önemli nokta, 100 bin TL’lik sınırın dönem borcuna değil kartın toplam limitine ilişkin olması. Asgari ödeme tutarı ise ilgili dönemde oluşan dönem borcu üzerinden hesaplanıyor.
Yeni düzenlemeler, özellikle cep telefonu satın almak için kredi veya kredi kartı kullanmayı planlayan tüketicilerin ödeme planlarını doğrudan etkileyebilecek nitelikte. Sıfır telefonlarda 40 bin TL, yenilenmiş telefonlarda ise 50 bin TL olarak belirlenen fiyat eşikleri, 12 aylık kredi imkanından yararlanılıp yararlanılamayacağını belirliyor. Fiyat sınırının aşılması durumunda kredi vadesinin 3 aya düşmesi, aylık taksit tutarını önemli ölçüde artırabilecek bir unsur olarak öne çıkıyor.
Kredi kartlarında ise 100 bin TL limit eşiğinin belirlenmesi, yüzde 40 asgari ödeme oranının hangi kartlarda uygulanacağını değiştiriyor. 100 bin TL ve altında limite sahip kartlarda yüzde 20’lik oran uygulanırken, 100 bin TL’nin üzerindeki kartlarda yüzde 40’lık asgari ödeme şartı devam ediyor.
Sonuç olarak BDDK’nın yeni kararları hem cep telefonu kredilerinde vade sürelerini hem de kredi kartlarında asgari ödeme hesaplamasını yeniden şekillendiriyor. Özellikle yüksek fiyatlı telefon satın almayı planlayan tüketicilerin cihazın sıfır veya yenilenmiş olmasına, satış fiyatına ve kullanacakları finansman yöntemine dikkat etmesi gerekiyor. Kredi kartı kullanıcılarının ise kart limitlerini ve dönem borçlarını değerlendirirken yeni 100 bin TL limit eşiğini dikkate alması önem taşıyor.
