Bir geliştirici ekibi, Apple’ın iOS 17 işletim sistemini Redmi K90 Pro Max üzerinde çalıştırmayı başardı. Proje henüz günlük kullanıma hazır olmasa da iOS’un Apple dışındaki bir Android akıllı telefona taşınması açısından dikkat çekici bir teknik çalışma olarak öne çıkıyor. Geliştiricilerin paylaştığı bilgilere göre sistemin temel bölümlerinin önemli bir kısmı cihaz üzerinde çalışıyor ve GPU hızlandırmalı grafik oluşturma, çok çekirdekli CPU planlama, 120 Hz ekran yenileme ve USB veri bağlantısı gibi bazı kritik donanım bileşimleri kullanılabiliyor.
Projenin geliştiricilerinden Jiang Ling Xia Cao, Redmi K90 Pro Max üzerinde çekirdek sistemin büyük bölümünün çalıştığını doğruladı. Çalışmanın yalnızca kapalı bir deney olarak kalmaması için kaynak kodunun UniXNU deposu üzerinden açık kaynak olarak yayınlanması planlanıyor. Böylece farklı geliştiricilerin projeye katkıda bulunması, hataların giderilmesi ve donanım desteğinin zaman içerisinde genişletilmesi mümkün olacak.
Apple’ın iOS’u kendi donanım ve yazılım ekosistemiyle son derece sıkı biçimde bütünleştirmesi nedeniyle bu tür bir taşıma işlemi oldukça karmaşık. Bir işletim sisteminin farklı bir akıllı telefonda başlatılabilmesi, cihazın tüm donanımının otomatik olarak destekleneceği anlamına gelmiyor. İşletim sisteminin çekirdeğinin yanı sıra ekran, GPU, güç yönetimi, ses, kamera, modem, Wi-Fi ve diğer çevre birimleri için uygun sürücü ve donanım katmanlarının hazırlanması gerekiyor.
Redmi K90 Pro Max projesinde şu an için bazı temel bileşenlerin çalışır hale getirilmiş olması bu nedenle önemli. Özellikle GPU grafik oluşturma desteği, işletim sisteminin görsel arayüzünün ve grafik tabanlı uygulamaların çalıştırılabilmesi açısından kritik bir aşama. Çok çekirdekli CPU planlamasının desteklenmesi de işlemcinin yalnızca tek çekirdek üzerinden sınırlı biçimde çalışmadığını gösteriyor.
120 Hz ekran desteği ise projenin donanım entegrasyonunun dikkat çekici noktalarından biri. Yüksek yenileme hızının kullanılabilmesi, işletim sisteminin ekran donanımıyla temel seviyede iletişim kurabildiğini ortaya koyuyor. USB veri bağlantısının çalışması da cihazın bilgisayarla veri aktarımı gibi temel işlevleri gerçekleştirebilmesini sağlıyor.
| Özellik | Redmi K90 Pro Max üzerindeki durum |
|---|---|
| iOS sürümü | iOS 17 |
| GPU grafik oluşturma | Destekleniyor |
| Çok çekirdekli CPU planlama | Destekleniyor |
| Ekran yenileme hızı | 120 Hz destekleniyor |
| USB veri bağlantısı | Destekleniyor |
| Wi-Fi | Geliştirme aşamasında |
| Ekran parlaklığı kontrolü | Geliştirme aşamasında |
| IPA kurulumu | Geliştirme aşamasında |
| Kamera | Henüz çalışmıyor |
| Güç düğmeleri | Henüz çalışmıyor |
| Ses düğmeleri | Henüz çalışmıyor |
| Hücresel modem | Henüz çalışmıyor |
| Hoparlörler | Henüz çalışmıyor |
iOS 17 Projesinde Sıradaki Hedefler Neler?
Geliştiricilerin önündeki en önemli hedeflerden biri Wi-Fi bağlantısını çalışır hale getirmek. Akıllı telefon işletim sisteminin günlük kullanım için anlamlı hale gelmesinde kablosuz bağlantı desteği temel gereksinimler arasında bulunuyor. Bunun yanında ekran parlaklığının işletim sistemi üzerinden kontrol edilebilmesi ve IPA uygulama paketlerinin kurulabilmesi de geliştirme planında yer alıyor.
IPA, Apple’ın iOS ve iPadOS uygulamalarında kullandığı paket formatı olduğundan, bu desteğin eklenmesi projenin yalnızca iOS arayüzünü çalıştıran bir deney olmaktan çıkıp uygulama çalıştırmaya yaklaşması açısından önemli olabilir. Ancak IPA kurulumu desteğinin gelmesi tek başına App Store veya Apple’ın çevrimiçi servislerinin çalışacağı anlamına gelmiyor. Apple ekosistemine bağlı servisler ve uygulamalar için çok daha kapsamlı uyumluluk çalışmalarının yapılması gerekebilir.
Geliştirici ekip ayrıca şartların uygun olması halinde özel bir sunucu ortamı oluşturmayı planlıyor. Bu ortam üzerinden sistem seviyesindeki işlevlerin daha ileri düzeyde genişletilmesi hedefleniyor. Projenin açık kaynak hale getirilmesi de bu noktada önem kazanıyor. Kaynak kodunun geliştirici topluluğuna açılması, farklı donanım bileşenleri üzerinde çalışma yapan kişilerin projeye doğrudan katkı sağlamasına imkan verebilir.
Bununla birlikte Redmi K90 Pro Max üzerinde iOS 17’nin çalıştırılması, cihazın şu anda normal bir akıllı telefon gibi kullanılabileceği anlamına gelmiyor. Kamera modülleri, güç ve ses düğmeleri, hücresel iletişim modemi ve hoparlörler henüz desteklenmiyor. Bu bileşenlerin çalışmaması, telefon görüşmeleri yapmak, fotoğraf çekmek, medya oynatmak veya cihazı günlük iletişim aracı olarak kullanmak gibi temel işlevleri ciddi şekilde kısıtlıyor.
Özellikle hücresel modem desteği, projenin önündeki en büyük engellerden biri olabilir. Bir akıllı telefonun mobil şebekeye bağlanabilmesi için yalnızca modem donanımının algılanması yeterli değil; işletim sistemi ile modem arasındaki iletişim, SIM/eSIM yönetimi, ağ protokolleri ve güç yönetimi gibi birçok katmanın birlikte çalışması gerekiyor.
Benzer şekilde kamera desteğinin sağlanması da yalnızca kamera sensörlerinin tanınmasından ibaret değil. Görüntü sensörleri, ISP, kamera sürücüleri ve görüntü işleme zincirinin tamamının işletim sistemiyle uyumlu hale getirilmesi gerekiyor. Ses sistemi için de benzer şekilde ses codec’leri, amplifikatörler, hoparlörler ve ses sürücülerinin desteklenmesi gerekiyor.
Bu nedenle mevcut proje, tam teşekküllü bir iPhone alternatifi olmaktan çok teknik bir araştırma ve geliştirme çalışması olarak değerlendirilmeli. Redmi K90 Pro Max üzerinde iOS 17’nin bazı temel sistem bileşenlerinin çalışması önemli bir aşama olsa da günlük kullanım için gerekli donanım desteğinin büyük bölümü henüz tamamlanmış değil.
Projenin açık kaynak olarak UniXNU üzerinden yayınlanması ise gelecekteki gelişmeler açısından en önemli faktörlerden biri olabilir. Farklı geliştiricilerin kamera, modem, Wi-Fi, ses ve güç yönetimi gibi eksik bileşenler üzerinde çalışması halinde desteklenen donanım sayısı zaman içinde artabilir. Ancak Apple’ın kapalı donanım-yazılım ekosistemi ve iOS’un Apple cihazlarına özel tasarımı nedeniyle projenin tamamen işlevsel bir sisteme dönüşmesi oldukça zorlu bir süreç olacak.
Şimdilik eldeki bilgiler, Redmi K90 Pro Max üzerinde iOS 17’nin temel seviyede çalıştırılabildiğini ve GPU, CPU, 120 Hz ekran ile USB gibi bazı önemli bileşenlerin desteklendiğini gösteriyor. Buna karşılık kamera, modem, hoparlörler ve fiziksel tuşlar gibi günlük kullanım için kritik donanımların çalışmaması, projenin henüz deneysel aşamada olduğunu ortaya koyuyor. Kaynak kodunun yayınlanmasıyla birlikte topluluğun projeye katkı sağlaması, iOS’un Apple dışı donanımlarda çalıştırılması konusundaki bu sıra dışı girişimin geleceğini belirleyecek.

