ASRock’un yıllar önce kaldırdığı SkyOC teknolojisi, yapay zekâ yardımıyla yeniden gündeme geldi. Bir donanım meraklısı, eski BIOS sürümlerini inceleyip karşılaştırmak ve Intel’in K olmayan işlemcilerdeki hız aşırtma kısıtlamalarını aşmaya yönelik bir BIOS düzenlemesi hazırlamak için GPT Astra’dan yardım aldı. Çalışmanın amacı, özellikle çarpan kilidi bulunan Intel işlemcilerde temel saat frekansını yükselterek performans artışı elde edilmesini sağlayan eski SkyOC yöntemini modern bir anakartta yeniden kullanabilmek.
Deneyin merkezinde, ASRock’un 2016 yılında Skylake işlemciler için sunduğu SkyOC teknolojisi bulunuyor. Bu özellik, normalde hız aşırtmaya izin verilmeyen K olmayan Intel işlemcilerde BCLK ayarlamaları üzerinden frekans artışı yapılmasını sağlıyordu. Ancak Intel’in daha sonraki işlemci ve BIOS düzenlemeleriyle bu yöntemin önüne geçilmesi üzerine ASRock, ilgili özelliği BIOS güncellemeleriyle kaldırmak zorunda kalmıştı.
Hardware 360° hesabını kullanan @360_Hardware, X üzerinden paylaştığı çalışmada iki farklı ASRock BIOS sürümünün incelendiğini belirtti. Bunlardan biri SkyOC özelliğini içeren eski bir sürümken diğeri özelliğin kaldırılmasından sonra yayımlanan BIOS sürümüydü. GPT Astra yardımıyla bu iki sürümün derleme yapıları karşılaştırıldı ve SkyOC ile bağlantılı kodların belirlenerek yeni bir BIOS üzerinde kullanılabilecek şekilde uyarlanması hedeflendi.
Paylaşılan ekran görüntüsünde, değiştirilmiş bir ASUS ROG Maximus XI Extreme Z390 anakart üzerinde Hardware360-2203.CAP adlı BIOS dosyasının yüklenmeye hazırlandığı görülüyor. Bu ayrıntı, çalışmanın yalnızca eski ASRock BIOS dosyalarını incelemekle sınırlı kalmadığını, farklı bir anakart üzerinde de uygulanmaya çalışıldığını gösteriyor. Bununla birlikte BIOS’un başarıyla yüklendiğine veya SkyOC işlevinin gerçekten çalıştığına ilişkin doğrulanmış bir sonuç henüz paylaşılmış değil.
ASRock SkyOC Nedir ve Intel’in K Olmayan İşlemcilerinde Nasıl Çalışıyordu?
Intel masaüstü işlemcilerinde hız aşırtma desteği genellikle modelin çarpan kilidiyle ilişkilendiriliyor. K serisi işlemciler, uygun anakart ve soğutma koşullarıyla çarpan üzerinden hız aşırtmaya izin verirken K olmayan modellerde bu seçenek geleneksel olarak kısıtlı tutuluyor. Örneğin işlemcinin çalışma frekansı, temel saat frekansı ile çarpan değerinin birleşiminden oluşuyor. Çarpan kilitli olduğunda kullanıcıların bu değeri doğrudan yükseltmesi mümkün olmuyor.
Ancak işlemci frekansını etkileyen tek unsur çarpan değil. BCLK (Base Clock) olarak adlandırılan temel saat frekansı da işlemcinin çalışma hızının belirlenmesinde önemli rol oynuyor. Intel masaüstü platformlarında bu değer geleneksel olarak yaklaşık 100 MHz seviyesinde çalışıyor. BCLK yükseltildiğinde işlemcinin frekansı da artabiliyor. Böylece çarpan kilidi bulunan işlemcilerde bile belirli koşullarda hız aşırtma yapılabiliyor.
ASRock’un SkyOC teknolojisi tam olarak bu yöntemden yararlanıyordu. 2016 yılında Skylake işlemciler için sunulan özellik, K olmayan Intel işlemcilerin de BCLK üzerinden hız aşırtılmasına imkân tanıyordu. Böylece kullanıcılar, normalde hız aşırtma desteği bulunmayan işlemcilerden daha yüksek frekanslar elde edebiliyordu.
Ancak BCLK ayarlaması, yalnızca işlemci frekansını etkilemekle sınırlı değil. Saat sinyali platformun diğer bileşenleriyle de ilişkili olabildiğinden bellek ve PCIe aygıtları gibi sistem parçaları da bu değişikliklerden etkilenebiliyor. Bu durum, BCLK üzerinden hız aşırtmayı geleneksel çarpan ayarlamasından daha karmaşık hâle getiriyor.
Üst seviye anakartlarda kullanılan bağımsız saat üreteçleri, işlemci için ayrı bir saat sinyali sağlayarak bu sorunların bazılarını azaltabiliyor. Böylece BCLK ayarlamalarının diğer platform bileşenleri üzerindeki etkisi sınırlandırılabiliyor. SkyOC da uygun donanım ve BIOS desteğiyle K olmayan işlemcilerde bu yöntemi daha kullanılabilir hâle getirmeyi amaçlıyordu.
| Özellik | Açıklama |
|---|---|
| Teknoloji | ASRock SkyOC |
| İlk ortaya çıkışı | 2016 |
| Hedef işlemci ailesi | Intel Skylake |
| Hedef işlemciler | K olmayan, çarpan kilitli modeller |
| Hız aşırtma yöntemi | BCLK temel saat frekansını yükseltme |
| Temel saat değeri | Yaklaşık 100 MHz |
| Öne çıkan kısıtlama | BCLK değişiminin diğer platform bileşenlerini etkileyebilmesi |
| Sonraki gelişme | Intel kısıtlamaları ve BIOS güncellemeleriyle özelliğin kaldırılması |
Intel’in işlemcilerinde BCLK değerinin yaklaşık 103 MHz seviyesini aşmasıyla kapanmayı tetikleyebilecek bir kısıtlama bulunduğu da haberde aktarılıyor. İddiaya göre SkyOC, işlemcinin gerçek temel saat değerini doğrudan algılaması yerine farklı bir BCLK değeri görmesini sağlayan bir yöntem kullanarak bu sınırı aşabiliyordu. Böylece K olmayan işlemcilerde daha yüksek frekanslara ulaşılabiliyordu.
Intel’in bu tür hız aşırtma yöntemlerini engellemeye yönelik değişikliklerinin ardından ASRock, SkyOC desteğini BIOS güncellemeleriyle kaldırdı. Dolayısıyla eski BIOS sürümlerinde bulunan kodların yeniden kullanılabilmesi, yalnızca yazılım açısından değil, anakart ve işlemci uyumluluğu bakımından da önemli bir teknik çalışma gerektiriyor.
Hardware 360° tarafından yürütülen yeni deneyde yapay zekânın rolü de burada ortaya çıkıyor. GPT Astra’nın eski ve yeni BIOS sürümlerini karşılaştırarak SkyOC ile ilişkili kodları belirlediği ve bunları farklı bir anakartta kullanılabilecek biçimde uyarlamaya yardımcı olduğu belirtiliyor. Bu yaklaşım, yapay zekânın donanım yazılımı analizinde ve eski özelliklerin yeniden incelenmesinde kullanılabileceğini gösteren dikkat çekici bir örnek.
Bununla birlikte çalışmanın başarıya ulaştığını söylemek için henüz yeterli kanıt bulunmuyor. Paylaşılan ekran görüntüsü, değiştirilmiş BIOS dosyasının ASUS ROG Maximus XI Extreme Z390 anakart üzerinde yüklenmek üzere hazırlandığını gösteriyor. Ancak sistemin sorunsuz açıldığı, işlemcinin BCLK üzerinden hız aşırtıldığı veya SkyOC’un beklenen şekilde çalıştığı henüz doğrulanmadı.
Değiştirilmiş BIOS yüklemek ciddi riskler taşıyor. Hatalı veya anakartla uyumsuz bir BIOS dosyası, sistemin açılmamasına ve anakartın yeniden çalışır hâle getirilmesi için kurtarma işlemi gerekmesine neden olabilir. Ayrıca BCLK değişiklikleri işlemci, bellek ve PCIe bileşenlerinin kararlılığını etkileyebilir. Bu nedenle söz konusu çalışma, günlük bilgisayarlarda uygulanabilecek hazır bir yöntem olarak değerlendirilmemeli.
Şimdilik ASRock SkyOC’un yapay zekâ yardımıyla geri getirildiği iddiası, doğrulanmayı bekleyen deneysel bir donanım çalışması niteliğinde. Hardware 360° tarafından yeni test sonuçları paylaşılması hâlinde, değiştirilmiş BIOS’un gerçekten çalışıp çalışmadığı ve hangi işlemcilerle uyumlu olduğu daha net anlaşılabilecek.

